Κάστανο

kastano

Επιστημονικό όνομα: Castanea sativa

Οικογένεια: Fagaceae

Κοινό όνομα: Κάστανο

Ευεργετικές ιδιότητες για τον οργανισμό

Το κάστανο αποτελεί καρπό πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία (άμυλο, σάκχαρα, πρωτεΐνες, λίπη και φυτικές ίνες), μεταλλικά στοιχεία και βιταμίνες Β1, Β2, Β3, Β5, C, ενώ αποτελεί τροφή με αρκετά υψηλή θερμιδική αξία χωρίς χοληστερόλη (189 θερμίδες / 100 γραμ.).
Τα νωπά κάστανα περιέχουν 50% νερό, 45% υδατάνθρακες και 5% φυτικό έλαιο. Τρώγονται ψητά ή βραστά, χρησιμοποιούνται στη ζαχαροπλαστική, στη μαγειρική σε διάφορες συνταγές και γίνονται και αλεύρι κυρίως σε διάφορες περιοχές της Ασίας. Σημειώνεται πως η βιταμίνη C είναι θερμο-ανθεκτική και επομένως δεν διασπάται κατά το βράσιμο ή ψήσιμο των καρπών. Η γεύση της σάρκας του καρπού είναι υπόγλυκη, ζαχαρώδης και στους άγριους καρπούς ελαφρά πικρή, ιδιαίτερα όταν τρώγεται με το περισπέρμιο (χνουδωτή επιδερμίδα).
Είναι σημαντικό πως τα κάστανα συνιστώνται στην Παιδιατρική για τη θεραπεία περιστατικών γαστρεντερίτιδας και κοιλιακών ανωμαλιών των νηπίων και παιδιών καθόσον αποτελούν τροφή χωρίς γλουτένη. Η περιεκτικότητά του σε φυτικές ίνες είναι επίσης υψηλή και σε αντίθεση με άλλους ξηρούς καρπούς, το κάστανο περιέχει λίπη σε πολύ χαμηλό επίπεδο (μόνον 2-5%). Στα βρασμένα κάστανα παρατηρείται αύξηση στην περιεκτικότητά τους σε νερό, αλλά μειώνεται η πρωτεΐνη, ενώ αυξάνεται η περιεκτικότητα σε λίπη. Αντίθετα, στα ψημένα κάστανα, η πρωτεΐνη δείχνει να αυξάνεται, το ίδιο και οι αδιάλυτες και διαλυτές φυτικές ίνες, ενώ τα διαθέσιμα σάκχαρα μπορεί να αυξηθούν κατά 25%, με αποτέλεσμα και το ενεργειακό επίπεδο να αυξάνεται σημαντικά. Ευεργετικό για την υγεία αποτελεί και το μέλι καστανιάς. Το μέλι ανθέων καστανιάς δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό στη χώρα μας. Είναι σκουρόχρωμο και έχει ιδιαίτερα έντονη γεύση και μοναδικό άρωμα. Οι μελισσοκόμοι ενθαρρύνουν τα μελίσσια τους να βόσκουν νέκταρ και γύρη καστανιάς διότι έτσι παρατείνεται η διάρκεια ζωής της μέλισσας και επιτυγχάνεται η ενδυνάμωση των πληθυσμών τους. Όμως, το μέλι που παράγεται από άνθη καστανιάς έχει τον ιδιαίτερο βιολογικό χαρακτήρα να εμποδίζει την ανάπτυξη βακτηριακών προσβολών στον άνθρωπο. Στην Ιταλία το μέλι καστανιάς παραδοσιακά χρησιμοποιείται για επικάλυψη χρόνιων πληγών, εγκαυμάτων και δερματικών ελκών, ακριβώς λόγω της αντιβακτηριακής του δράσης. Το κάστανο όχι μόνον αποτελεί καρπό υψηλής διατροφικής αξίας, αλλά είναι και εξαιρετικά ευεργετικό για την ανθρώπινη υγεία.

kastano2

Καλλιεργητικές τεχνικές

Η καστανιά ευδοκιμεί σε κλίμα ελαφρά ψυχρό και υγρό, σε υψόμετρο από 300 έως 900 μ στις ψυχρές ηπειρωτικές περιοχές. Είναι απαιτητική σε νερό και ευδοκιμεί καλύτερα σε επικλινείς και ηλιόλουστες τοποθεσίες. Το έδαφος πρέπει οπωσδήποτε να είναι όξινο έως ουδέτερο (ph=4,5-6,5) και σχεδόν απαλλαγμένο από ασβέστιο. Ευδοκιμεί σε εδάφη αμμοπηλώδη, ηφαιστειογενή με καλή αποστράγγιση.

 

Η εγκατάσταση απαιτεί την προετοιμασία του εδάφους, το οποίο οργώνεται σε βάθος 30-40 εκ. Η φύτευση των δενδρυλλίων γίνεται χωρίς μπάλα χώματος. Τα συνηθέστερα συστήματα φύτευσης είναι τα ισόπλευρα τρίγωνα, τα ορθογώνια παραλληλόγραμμα ή γραμμές. Οι αποστάσεις φύτευσης ποικίλουν ανάλογα με το είδος. Τοποθετούνται 15 δένδρα ανά στρέμμα. Για το Castanea sativa συνίσταται απόσταση 10 x 10 μ. Η φύτευση γίνεται από τον Νοέμβριο μέχρι τις αρχές της άνοιξης. Τα νεαρά δένδρα έχουν ανάγκη από νερό και ιδιαίτερα σε εποχές παρατεταμένης ξηρασίας. Επίσης, απαιτήσεις σε πότισμα έχουν στο τέλος του καλοκαιριού, όπου και αναπτύσσονται οι καρποί. Το επικρατέστερο σχήμα μόρφωσης των δένδρων είναι το κυπελλοειδές.
Με σημερινές τιμές η σύγχρονη καστανοκαλλιέργεια στην ηλικία των 15 περίπου ετών μπορεί να αποδώσει 300-400€/χρόνο/στρέμμα.