Τριανταφυλλιά

triantafyllia1

Γενικά

Οι τριανταφυλλιές είναι φυλλοβόλοι ή αειθαλείς θάμνοι, ορθόκλαδοι, αναρριχώμενοι ή έρποντες. Στο γένος Rosa L. όπου ανήκουν στην οικογένεια Rosaceae περιλαμβάνονται περισσότερα από 120 είδη. Έχουν δημιουργηθεί πάρα πολλές ποικιλίες τριανταφυλλιάς και σήμερα φτάνουν τις 30.000.
Οι βλαστοί του φυτού αυτού φέρουν αγκάθια με κάποιες ποικιλίες να είναι λείοι ή με τρίχες και βελόνες. Τα φύλλα του τριαντάφυλλου διαφέρουν ανάλογα με το ποια ποικιλία έχετε επιλέξει να φυτέψετε και μπορεί να είναι λεία, με χνούδι, πράσινα ανοιχτά, σκούρα, η και κόκκινα κυρίως στα νεαρά φύλλα.
Τα άνθη της τριανταφυλλιάς αναπτύσσονται στη κορυφή ανθοφόρων κλαδιών οι οποίοι προέρχονται από μάτια της τελευταίας βλάστησης.
Τώρα, ανάλογα με το σχήμα των πετάλων που έχουν τα άνθη τους διακρίνονται στους παρακάτω τύπους :

Τώρα, ανάλογα με το σχήμα των πετάλων που έχουν τα άνθη τους διακρίνονται στους παρακάτω τύπους:

  • Απλό
  • Ημίδιπλο
  • Μέτριο-Γεμάτο
  • Γεμάτο
  • Πολύ γεμάτο(με πάνω από 40 πέταλα)

Ακόμα υπάρχουν πάρα πολλά χρώματα στα άνθη της τριανταφυλλιάς που μπορούμε να βρούμε στο εμπόριο, όπως:

  • Μονόχρωμα τριαντάφυλλα
  • Δίχρωμα τριαντάφυλλα
  • Πολύχρωμα τριαντάφυλλα
  • Ανάμικτα τριαντάφυλλα
  • Ραβδωτά τριαντάφυλλα

Η τριανταφυλλιά χρειάζεται ηλιόλουστες θέσεις για να παραχθούν υψηλής ποιότητας τριαντάφυλλα. Δεν αντέχουν όμως τη σκιά. Η απόσταση φύτευσης μεταξύ 2 τριανταφυλλιών θα πρέπει να είναι αρκετή, έτσι ώστε να αερίζονται σωστά και να αναπτύσσονται γερά φυτά.

Προσοχή: Οι τριανταφυλλιές δεν πρέπει να φυτεύονται κάτω από άλλα δέντρα.

Χώμα: Προτιμάται να φυτεύονται σε μέτρια πηλώδες ελαφρά όξινο και αρκετά πλούσιο σε οργανική ουσία χώμα. Δεν ευδοκιμεί σε χώματα που κρατάνε το νερό και έχουν κακή στράγγιση.

Πότισμα: Σε περιόδους με έντονα υψηλές θερμοκρασίες όπως το καλοκαίρι ποτίζουμε τακτικά, όχι όμως υπερβολικά γιατί θα της προκαλέσουν χλώρωση. Τους χειμερινούς μήνες όσο βρέχει δεν χρειάζεται πότισμα, ποτίζουμε μόνο όταν δεν έχουν βροχοπτώσεις και δούμε ότι χρειάζεται νερό.

Λίπασμα: Λιπαίνουμε τις τριανταφυλλιές μας με άζωτο, φώσφορο και κάλιο που είναι τα βασικά στοιχεία που χρειάζεται για να έχει σωστή ανάπτυξη το φυτό μας. Άλλα στοιχεία που μπορούν να εμπλουτίσουν το φυτό μας είναι το ασβέστιο, το μαγνήσιο, και το θειάφι. Λιπαίνουμε το φθινόπωρο και την άνοιξη.

Κλάδεμα: Το σωστό κλάδεμα παίζει κυρίαρχο ρόλο στην ανάπτυξη της τριανταφυλλιάς. Σε ήπια κλίματα κλαδεύουμε τον Ιανουάριο ενώ σε ψυχρά το Φεβρουάριο ή ακόμα και το Μάρτιο. Το φυτό αυτό δέχεται όλα τα είδη κλαδέματος (σκληρό, μέτριο, ελαφρύ).

Πολλαπλασιασμός: Ο πολλαπλασιασμός της τριανταφυλλιάς γίνεται με σπόρο που σπέρνεται το Φεβρουάριο-Μάρτιο, με μοσχεύματα από τον Οκτώβριο, με καταβολάδες, με εμβολιασμό, με ενοφθαλμισμό και τέλος με ιστοκαλλιέργεια.

Εχθροί-Ασθένειες: Συχνά παρατηρείται τροφοπενία αζώτου, φωσφόρου, καλίου, μαγνησίου, σιδήρου, μαγγανίου και βορίου. Προσβάλλεται επίσης από ωίδιο, περονόσπορο, σκωρίαση, μαύρη κηλίδωση, καρκίνο καπνιά, μελίγκρες, βλαστορρύκτες, διάφορα ψυλοφάγα κολεόπτερα, δίπτερα. Επίσης από τετράνυχο, φυλλορύκτη, θρίπα, ψαλίδα, άσπρα σκουλήκια και σαλιγκάρια.

Τριανταφυλλιά γεωργικής εκμετάλλευσης

Η τριανταφυλλιά είναι φυτό της εύκρατης ζώνης, έχοντας ευρέα όρια αντοχής στις χαμηλές και υψηλές θερμοκρασίας. Είναι φυλλοβόλο φυτό που αντέχει το χειμώνα σε χαμηλές θερμοκρασίες μέχρι -15 ˚C αρκεί να μην είναι εκτεθειμένη σε παγερούς ανέμους. To καλοκαίρι αντέχει στις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά προτιμά τις θερμοκρασίες ημέρας 17-24 ˚C. Προτιμά τα εδάφη μέσης σύστασης με pH 6,5-7,5 σε υψόμετρο έως 600 μ. ή και ψηλότερα. Όταν το έδαφος της καλλιέργειάς της είναι βαθύ και σχετικά γόνιμο δε χρειάζεται λιπάνσεις. Η φυτεία τριανταφυλλιάς έρχεται σε πλήρη απόδοση το τέταρτο έτος, ενώ η ανθοφορία της αρχίζει το δεύτερο. Η μέση στρεμματική απόδοση σε φυτεία πλήρους ανάπτυξης είναι περίπου 200 – 400 κιλά νωπά ροδοπέταλα. Για την παραγωγή 1 λίτρου ροδέλαιου απαιτούνται να αποσταχθούν με ατμό 3-5 τόνοι ροδοπέταλα.
Βέλτιστη ανάπτυξη των φυτών της καλλιέργειας επιτυγχάνεται σε αποστάσεις φύτευσης 1,5 x 1,5 μ. Κατάλληλη εποχή φύτευσης των ριζωμένων μοσχευμάτων είναι από τα μέσα Νοεμβρίου έως τα μέσα Ιανουαρίου ή ακόμη και νωρίς την άνοιξη. Συνήθως ο ελάχιστος απαιτούμενος από την καλλιέργεια αριθμός αρδεύσεων ανά έτος είναι 10-12 αρδεύσεις. Η συγκομιδή αρχίζει τις πολύ πρωινές ώρες και σταματά κατά τις 10 η ώρα. Η καλύτερη συγκομιδή γίνεται όταν το σύνολο των πετάλων πιάνονται με τα τρία δάκτυλα και αφαιρούνται αφήνοντας στο φυτό τον κάλυκα με τους στήμονες. Οι τυχόν συλλεχθέντες στήμονες, ή άλλα μέρη του άνθους εκτός των πετάλων αφαιρούνται πριν την απόσταξη και κατόπιν τα ροδοπέταλα μεταφέρονται στους αποστακτήρες για την παραλαβή του ροδέλαιου.

Τριανταφυλλιά καλλωπιστικής χρήσης

Υπάρχουν περισσότερα από 500 είδη και 20.000 ποικιλίες τριανταφυλλιάς που την κάνουν μοναδική σε όλο τον κόσμο. Είναι καλλωπιστικό και φυλλοβόλο φυτό. Αποτελείται από τη ρίζα, το βλαστό, τα φύλλα και τα μπουμπούκια της. Ο βλαστός της εξωτερικά έχει αγκάθια, όπως και τα φύλλα στις άκρες τους. Τα άνθη της τριανταφυλλιάς βγαίνουν στις άκρες των τρυφερών βλαστών. Στην αρχή έχει κλειστά μπουμπούκια, ενώ σιγά-σιγά αρχίζουν να ανοίγουν και να ξεπετάγονται τα πέταλα. Τα πέταλα έχουν διάφορα χρώματα όπως λευκό, κόκκινο, ροζ, κίτρινο και άλλα. Το χρώμα των λουλουδιών τους είναι ανάλογο με την ποικιλία της κάθε τριανταφυλλιάς.
Πολλαπλασιάζεται με πέντε τρόπους. Με παράρριζα, με σπέρματα, με καταβολάδες, με μοσχεύματα και με μπόλιασμα. Η τριανταφυλλιά, εκτός από την ομορφιά και τα ευωδιαστά άνθη, παρέχει και αιθέριο αρωματικό λάδι εξαιρετικής ποιότητας, που παίρνουμε από τα ροδοπέταλά της και που χρησιμεύει στην παρασκευή αρωμάτων. Επίσης τα πέταλα των τριαντάφυλλων, κυρίως τα ροζ, μπορούν να γίνουν και γλυκό.

triantafillia

Πρακτικές συμβουλές για να την έχετε στο κήπο ή τη βεράντα σας:

    • Κλαδεύονται ανάλογα με το είδος, μία φορά το χρόνο πριν το ξεκίνημα της νέας βλάστησης.
    • Θέλουν τακτικό πότισμα (δεν πρέπει όμως να βρέχονται τα φύλλα) και συχνά σκαλίσματα.
    • Κόβετε τακτικά τα μαραμένα λουλούδια, τους καρπούς και τους «λαίμαργους» βλαστούς.
    • Κόβετε τα άνθη για το βάζο λίγο πιο πάνω από το φύλλο και αφήνετε τουλάχιστον 2 φύλλα στον υπόλοιπο βλαστό για να ανθίσει ξανά.
    • Θέλουν λίπασμα στο τέλος της άνοιξης και στο τέλος του καλοκαιριού με φώσφορο καλιούχο λίπασμα.
    • Φυτεύονται από το τέλος Οκτωβρίου ως τέλος Απριλίου πάντα σε ηλιόλουστη θέση.
    • Απαραίτητη και η οργανική ουσία 2 – 3 φορές το χρόνο.
Προϊόντα – Υποπροϊόντα

Αιθέριο έλαιο

Η ποικιλία R. Damascene καλλιεργείται για το υψηλής ποιότητας αλλά και εμπορικής αξίας αιθέριο έλαιο της. Δείκτης καλής ποιότητας αποτελεί το βαθύ, ρόδινο φρέσκο άρωμα του και το απαλό κίτρινο η με πρασινωπή απόχρωση χρώμα του.
Η χημική του σύνθεση είναι πολύπλοκη και περιέχει περισσότερες από 300 γνωστές ενώσεις. Τα κύρια συστατικά του είναι η κιτρονελλόλη, φαινυλο-αιθανόλη, η γερανιόλη, η νερόλη, η φαρνεζόλη και διάφορα ίχνη άλλων χημικών ενώσεων όπως λιναλοόλη, εννεανόλη, φαινυλαλκεταλδευδη, κιτράλη, οξικό κιτρονελλυλεστέρα, ευγενόλη μεθύλιο, κ.λ.π.
Οι θεραπευτικές ιδιότητες του είναι πολλές: Είναι αντικαταθλιπτικό, αντιφλεγμονώδες, αντισηπτικό, αντισπασμωδικό, αντι-ικό, αφροδισιακό, στυπτικό, βακτηριοκτόνο, χολαγωγό, εμμηναγωγό, αιμοστατικό, καθαρτικό του ήπατος, ηρεμιστικό του νευρικού συστήματος, τονωτικό του στομάχου και της καρδιάς.

Χρήσεις Αιθέριου Ελαίου

Χρησιμοποιείται στην φαρμακευτική για την αντιμετώπιση προβλημάτων κατάθλιψης, του νευρικού συστήματος, αποκαθιστά την καλή κυκλοφορία του αίματος και τις αρρυθμίες της καρδιάς, ενισχύει το ήπαρ και την χοληδόχο κύστη, και καταπολεμά το βήχα και το άσθμα.
Ρυθμίζει την ακανόνιστη έμμηνο ρύση, και αποκαθιστά πολλές διαταραχές της όπως λευκόρροια, μηνορραγία κ.λ.π.
Είναι ενυδατικό και αντισηπτικό του δέρματος, καταπολεμά την ερυθρότητα του δέρματος τα εκζέματα και τον έρπητα.
Χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία λόγω των ηρεμιστικών ιδιοτήτων του, στην κοσμετολογία για την παραγωγή διαφόρων σκευασμάτων κρεμώδους υφής για την ενυδάτωση αναζοωγόννηση και την αναγέννηση του δέρματος, καθώς και στην αρωματοποιία για την δημιουργία πολύ γνωστών και ακριβών αρωμάτων.

Ροδόνερο

Κατά την διαδικασία της απόσταξης για την παραγωγή του αιθέριου ελαίου παράγεται το ροδόνερο. Αποτελεί το υδατικό μέρος της απόσταξης και είναι πολύ πλούσιο σε φλαβονοειδή και βιταμίνες όπως Α,Β,C,D,E, και Β3.

Χρήσεις Ροδόνερου

Χρησιμοποιείται σε φαρμακευτικά παρασκευάσματα για την αποφυγή των λοιμώξεων, την μείωση της νευρική έντασης, διευκολύνει το πεπτικό σύστημα, αντιμετωπίζει τον ερεθισμό των ματιών, ανακουφίζει τον πονόδοντο και βοηθά στην καταπολέμηση της ουλίτιδας. Έχει αντιβακτηριακές δράσεις και θεραπεύει την ακμή του δέρματος.
Στην κοσμετολογία βρίσκει μεγάλη χρήση στην προστασία, στον καθαρισμό και στην ενυδάτωση του δέρματος, και συμβάλει στην διατήρηση της νεότητας μέσω της καταπολέμησης της ξηροδερμίας της μείωσης του μεγέθους των πόρων και της διατήρησης της φυσικής ισορροπίας του ΡH του δέρματος. Ευρεία χρήση απολαμβάνει και στην μαγειρική και ιδιαιτέρως στην ζαχαροπλαστική.